|
 ප්රජාපතී දේවදත්ත ළං කර ගති.
“පුතා, අපි තව ටිකකින් යනවා. ඊට පෙර සිද්ධාර්ථ සමඟ යාළු වෙන්න ඕනෑ. ඔය සුළු දෙයකට
ඇයි ගැටෙන්නේ?” ඇය ඇසුවා ය.
“මගේ නම් තරහක් නැහැ.” සිද්ධාර්ථ කී ය.
දේවදත්ත යශෝධරා දෙස රවා බලා විරිත්තුවේ ය.
යශෝධරාට ඉන්පසු සිදුවීම් රැසක් ම සිහිවිය. දේවදත්ත සිද්ධාර්ථ සමඟ ගැටීමට ආ හැම
විටෙකම යශෝධරා සිටියේ සිදුහත් සමඟ ය. හේතුව ඔහු යුක්තිය සමඟ සිටි හෙයිනි.
යශෝධරාගේ මතකයෙන් යළි සිද්ධාර්ථ මතුවිය. එවිට ඇගේ වයස අවුරුදු දහයක් පමණ ය.
සුප්රබුද්ධ රජු සහ දේවදත්ත කුමරු අතර පැවැති සංවාදයක් ඇයට ඇසිණි.
“පියාණනි, මට දැන් කිඹුල්වත් පුර වාසය එපාවෙලා”
“ඇයි පුතා, ඔබම නේ ප්රජාපතී නැන්දා සමඟ එහි නතර වන්නට ගියේ. ඔබට රජ පවුලේ ආදරය
තිබෙනවා. ක්ෂත්රියකු දත යුතු ශිල්ප ශාස්ත්ර උගන්වන හොඳ ආචාර්යවරු එහි ඉන්නවා. ඔබ
ඉතා හොඳින් ක්ෂත්රිය ධර්ම, ශිල්ප ශාස්ත්ර උගන්නා බව ද මා දන්නවා. ඇයි ඔබ
අකැමැති.?”
“ඔබ කී සියල්ල ම හරි පියාණනි, එහෙත් මට සිද්ධාර්ථ සමඟ එකට සිටින්නට අපහසුයි.”
“ඇයි අපහසු? ඔහු කිසිවකුට හිරිහැර කරන කෙනෙක් නොවෙයිනේ.”
“ඔහු මගේ මතයට හැම විටම විරුද්ධයි. ක්ෂත්රිය ධර්මය ඔහු නොසලකා හරිනවා. මා ඒ ගැන
කීවම ඔහු සිනාසෙනවා.
“ක්ෂත්රිය ධර්ම නොසලකා හරිනවා.?”
“එසේ ය පියාණනි, රටවැසියාට දඬුවම් නොදෙන රජුගෙන් ඇති ඵලය කුමක්ද? රජු රටවැසියාට වඩා
ඉහළින් සිටිය යුතුයි. බලය පාවිච්චි කළ යුතුයි. ඔහු නිතර ම රටවැසියන් සමඟ, දාසයන්
සමඟ සමාන වන්නට යනවා. බලය යොදවන්නේ ම නැහැ. ඔහු අහිංසාව කියල දෙයක් ගැන කතා කරනවා.
මා එහෙම දෙයක් දන්නේ නැහැ. මට එයින් පලක් නැහැ. රට හොඳින් පාලනය කිරීමට අහිංසාවෙන්
බැහැ.”
“පුතා නිවැරැදියි. හොඳ ශක්තිමත් රජකු වැසියාට වඩා ඉහළින් සිටිය යුතුයි. දඬුවම
අවශ්ය යි. අහිංසා සිතිවිලි පාලනයට බාධාවක් තමයි. මම පුතාට එකඟ යි.
“ මා එසේ කී විට සිද්ධාර්ථ සිනාසී ඔහුගේ අදහස් ම ක්රියාත්මක කරනවා. සේවකයන් ඔහුගේ
පැත්තේ. කෙළිබිමේ දී දාසයන්ගේ ළමයින් සමඟ ක්රීඩා කරනවා. දාස ළමයින්ටත් දුන්න
දෙනවා. දාසයන් ඔහුට ආදරෙයි. උන් මට බයයි. අපේ මාලිගාවේ දාසයකුගේ පුතෙක් ඉන්නෙ සුයාම
කියල. ඌ අපේ යශෝධරාගෙන් අහනවලු සිද්ධාර්ථ කුමාරයා කවදද එන්නෙ කියලා. ඌ මා ගැන
නිකමටවත් අහන්නේ නැහැ. මට උන් වුවමනා නැහැ. මා දන්නවා උන් පාලනය කරන හැටි.
පියාණනි, මට උත්තර දෙන්න. දුනු ශිල්පය ඉගෙන ගන්න පුළුවන් ද කුරුල්ලකුට නොවිද? අපේ
ආචාර්යතුමා කියනවා මා දුනු ශිල්පයේ දක්ෂම ශිෂ්යයෙක් කියලා. දැනට මා අහසේ පියාඹන
කුරුල්ලන් දහදෙනකුට වඩා බිම දාල තියෙනවා.
“සිද්ධාර්ථ කොහොමද?”
“ඔහුත් විදිනවා. ඒ ගස්වල කොළවලට. ඔහු මලකට, ගසක ගෙඩියකට විදින්න කැමති නැහැ. මල්වලට
නො විදින්නෙ සමනලුන්, බඹරුන් පැණි බොන්න ඕන නිසාලු. ඔහුට කෑමට වුවමනා වුණා ම අඹ
ගෙඩියකට විදිනවා. කෑමට පමණයි. කුරුල්ලන්ට, වඳුරන්ට විදින්නේ ම නැහැ. එහෙම විදල
පුළුවන් ද මේ දුනු ශිල්පය ඉගෙන ගන්න.”
“පුතා හරි, කඩු ශිල්පය කොහොමද?”
“පියාණනි, මා කඩුව අතට ගන්නා විට ම මගේ මුහුණ නපුරු වන බව සිද්ධාර්ථ කියනවා. ඒක හොඳ
නැහැ කියල කියනවා. මට සතුරන් පෙති ගහන්න. කපා වනසන්න ලැබේවා කියල හිතලයි මම කඩුව
අතට ගන්නේ. සිද්ධාර්ථ හිතන්නෙ වෙන විදියකටලු. මේ කඩුවෙන් මට කවදාවත් කිසිවකුට
හානියක් කරන්න නොලැබේවා. තුවාල කිරීමක්, ලේ වැගිරවීමක් මෙයින් සිදු නොවේවා කියල එයා
හිතනවලු. ඉතින් කුමකට ද කඩුව අතට ගන්නේ. කඩුව තිබෙන්නේ සතුරන් ඝාතනයට මිස අඹ කපන්න
නොවෙයි නේ.”
සුප්රබුද්ධ රජු මහ හඬින් සිනාසුණේ ය. සිය පුතුගේ හිස සිප ගත්තේ ය.
“දක්ෂ රජකුට අවශ්ය සිතිවිලි පුතා ළඟ තිබෙනවා. අවවාද දීල සිද්ධාර්ථ මල්ලිත්
හදාගන්න. ඒ දරුවා හොඳට හදා ගත්තොත් කිඹුල්වතට හොඳයි. නැත්නම් ඉතින් ශාක්ය දේශයේ
සතුරන්ට හොඳයි. පුතා කිඹුල්වතට යන්න. ක්ෂත්රිය ධර්ම, ශිල්ප ශාස්ත්ර හොඳින් ඉගෙන
ගන්න. ඉතා හොඳින් ඉගෙන ගන්න.”
ඔවුන්ගේ සංවාදයට කන් දී සිටි යශෝධරා පියා ළඟට ගොස් මෙසේ ඇසුවාය.
“ඇයි පියාණනි, ඔබ මගේ අයියණ්ඩිය නපුරු රජෙක් කරන්න ද හදන්නේ?”
රජු ඇය ළඟට ඇදගති.
“පුත, මේ මෝඩ කෙල්ලට ක්ෂත්රිය ධර්ම තේරෙන්නේ නැහැ.”
“පියාණනි, මේ නැඟණිය හැමවිට ම ඉන්නේ සිද්ධාර්ථගේ අදහස් සමඟ. ඇයත් සියලු මනුෂ්යයන්
සමාන බව කියනවා. අර දාස කොල්ලාට සුයාමට සලකන්නේ ළඟ ම නෑදෑයකුට වගේ.”
රජු යශෝධරා දෙස රවා බැලීය.
“දාසයන් හිසට ගන්න එපා.”
ඇය පියාගෙන් මිදුණා ය.
“නැත පියාණනි, මා ඔවුන් හිසට ගන්නේ නැහැ. නමුත් හිතට ගන්නවා.” කියමින් සිය මව සොයා
දිවගියා ය.
තවත් සංවාදයක් යශෝධරාගේ සිහියට නැඟිණි. එවිට ඇය සිටියේ ජීවිතයේ සොළොස් වන වසරට ළං
වෙමිනි. මතු සම්බන්ධයි |