භාග්යවතුන් වහන්සේට සැබෑම සමීපවීම
( ඛුද්දක නිකායේ ඉතිවුත්තක පාලියෙන්)
නුවන් චාමර විජයවර්ධන
 බුදුරදුන්ට සමීප වීම යනු භෞතික ව උන්වහන්සේට සමීප වීම නොවේ. ආධ්යාත්මික ව
සමීපවීමයි. ආධ්යාත්මික සමීපවීම යනු දහම අත්දැකීමක් කර ගැනීමයි. බුදුරජාණන් වහන්සේ
පරිනිර්වාණයට පත් වී ඇත. උන්වහන්සේට භෞතික ව සමීප විය නොහැකි ය. එහෙත් ආධ්යාත්මික
ව උන්වහන්සේගේ ඇසුරට, සමීපයට, සෙවණට ගමන් කළ හැකි ය. දහම අත්දැකීමක් කර ගැනීමෙන් එය
තමාට ම මැනවින් සාක්ෂාත් කළ හැකි වේ.
බුද්ධ ශ්රාවකයකුට බුදුරජාණන් වහන්සේ ඇසුරෙහි වාසය කිරීම තරම් වටිනා දෙයක් තවත්
නොමැත. උන්වහන්සේගේ ගුණ දන්නා සෑම අයෙක් ම උන්වහන්සේගේ ඇසුර පි්රය කරති.
බුදුරජාණන් වහන්සේ ජීවමාන කාලයේ උන්වහන්සේගේ සමීපයේ ම වාසය කළ භික්ෂූන් දහස් ගණනක්
සිටියහ. එහෙත් ශාරීරික වශයෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේ අසල සිටීම පමණක් උන්වහන්සේට සැබෑ
ලෙස සමීප වීම නො වන බව තථාගතයන් වහන්සේ දේශනා කළහ.
බුදුරදුන්ට සැබෑ ලෙස සමීප වන්නේ ධර්මය අනුව ජීවිතය ගොඩනඟා ගන්නා පුද්ගලයා පමණි.
ඛුද්දක නිකායේ ඉතිවුත්තක පාලියේ සංඝාටිකණ්ණ සූත්රය මෙම සත්ය ඉතා ප්රබල අයුරින්
ඉදිරිපත් කරයි. එහි බුදුරජාණන් වහන්සේ භික්ෂූන් අමතා මෙසේ වදාරති.
“මහණෙනි, ඉදින් මහණ තෙමේ (මාගේ) සඟළ සිවුරුකොණ අල්වාගෙන පිටිපසින් පිටිපසින් (මාගේ)
පා තැබූ තැන (ඔහුගේ) පාතබමින් මා අනුව යන්නෙක් වන්නේ ද, ඒ මහණ තෙමේ ද විෂම ලෝභය
බොහෝ කොට ඇත්තේ වේ ද, වස්තුකාම ක්ලේශ කාමයන්හි දැඩි ඇලුම් ඇත්තේ වේ ද, ක්රෝධ
වශයෙන් විකාරයට පැමිණි සිත් ඇත්තේ වේ ද, ප්රදූෂ්ය සිත් ඇත්තේ වේ ද, මුළා වූ සිහිය
ඇත්තේ වේ ද, සම්යක් ප්රඥාව නැත්තේ වේ ද, එකඟ නොවූ සිත් ඇත්තේ වේ ද භ්රාන්ත වූ
සිත් ඇත්තේ වේ ද, සංවර නොවූ ඉඳුරන් ඇත්තේ වේ ද, එසේ වුව ද ඒ මහණ තෙමේ, මා කියන ලද
පිළිවෙත නො පුරන්නේ, මා කෙරෙන් දුරෙහි ම වේ, මම ද ඔහුගෙන් දුරෙහි ම වේ. ඊට හේතු
කවරේ ද? මහණෙනි, යම් හෙයකින් ඒ මහණ තෙමේ ධර්මය නො දක්නේ මා නො දකී.
මෙය ඉතා ගැඹුරු ධාර්මික කරුණකි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සිවුරේ කොන අල්ලාගෙන ගමන්
කිරීම තරම් සමීප ශාරීරික සම්බන්ධතාවක් තිබුණ ද, සිත කිලිටි නම්, එම පුද්ගලයා
බුදුරදුන්ගෙන් දුරස් ව සිටින බව උන්වහන්සේ ඒ තුළින් පැහැදිලි කරති. ඉන්පසුව
තථාගතයන් වහන්සේ එහි ප්රතිවිරුද්ධ පැත්ත ද දේශනා කරති.
“මහණෙනි, ඉදින් ඒ මහණ තෙමේ යොදුන් සියයක් මත්තෙහි වසන්නේ ද, ඒ මහණ තෙමේ වනාහි විෂම
ලෝභය බහුල ව නැත්තේ වේ ද, වස්තුකාම, ක්ලෙශ කාමයන්හි දැඩි ඇලුම් නැත්තේ වේ ද,
(ක්රෝධයෙන්) විකාරයට පැමිණි සිත් නැත්තේ වේ ද ප්රදූෂ්ය සිත් නැත්තේ වේ ද එළැඹ
සිටි සිහිය ඇත්තේ වේ ද, මනා නුවණ ඇත්තේ වේ ද, සමාධියෙන් යුක්ත වූයේ වේ ද, එකඟ සිත්
ඇත්තේ වේ ද වැසුණු ඉඳුරන් ඇත්තේ වේ ද, එසේ වූ දුර සිටි හෙතෙම මාගේ සමීපයෙහි ම වේ.
මම ද ඔහුගේ සමීපයෙහි වෙමි, ඊට හේතු කවරේ ද? මහණෙනි, යම් හෙයකින් ඒ මහණ තෙමේ ධර්මය
බලා ද, ධර්මය බලන්නේ මා බලා ද (එහෙයිනියි)”
මෙම සූත්රයෙන් අපට පැහැදිලි වන්නේ, බුදුරජාණන් වහන්සේට සමීපවීමේ මිනුම භෞතික දුර
නො වන බවයි. එය මනිනු ලබන්නේ සිතේ පවිත්රතාවයෙනි. ලෝභය අඩුවන තරමට, ද්වේෂය දුරු වන
තරමට, මෝහය නැසෙන තරමට පුද්ගලයා බුදුරජාණන් වහන්සේට සමීප වෙයි. එබැවින් බුදුන්
වහන්සේගේ සමීපයේ ජීවත්වීම යනු උන්වහන්සේගේ ශරීරයට ළඟින් සිටීම නොව, උන්වහන්සේගේ
ධර්මයට ළඟින් සිටීම යි. තථාගතයන් වහන්සේගේ ගුණධර්මයන් අනුව යාමයි. මෙම අදහස තවත්
පැහැදිලි කරන ප්රසිද්ධ දේශනාවක් වන්නේ වක්කලී සූත්රයේ එන, “යමෙක් ධර්මය දකී ද,
ඔහු මා දකී. යමෙක් මා දකී ද, ඔහු ධර්මය දකී.” යන භාෂිතය යි.
මෙම ප්රකාශයෙන් ද බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙන්වා දෙන්නේ, තමන් වහන්සේගේ සැබෑ සන්නිධිය
ඇත්තේ ධර්මය තුළ බවයි. ධර්මයෙන් තොර බුද්ධ භක්තිය හුදෙක් චාරිත්රයක් පමණක් වන අතර,
ධර්මය අනුව ජීවත් වන තැනැත්තා බුදුරදුන්ගේ සැබෑ සමීපතමයා වෙයි.
අද බොහෝ දෙනෙක් බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන වැඳපුදා ගැනීමට ලංකාවේ පමණක් නොව දඹදිව වන්දනාවේ ද
යෙදෙති. එය ශ්රද්ධාව වර්ධනය කරන, කුසල් දහම් ජීවිතයට එකතු කර ගත හැකි වන්නා වූ
යහපත් ක්රියාවකි. එහෙත් ඒ තුළින් පමණක් බුදුරදුන් තමාට සමීප නොවේ. ඒ ගමනෙන් පසු
සිත වෙනස් නො වන්නේ නම්, ලෝභය, ක්රෝධය, ඊර්ෂ්යාව හා මමත්වය එලෙස ම පවතින්නේ නම්,
බුදුරදුන්ගේ සැබෑ සමීපත්වය ඔහුට තවමත් ලැබී නැත. අනෙක් අතට, ලෝකයේ ඕනෑම රටක ජීවත්
වන පුද්ගලයකු බුදුන් වහන්සේගේ දේශනාව අනුව සිල් රකිමින්, භාවනා කරමින්, කරුණාව හා
ප්රඥාව වඩමින් ජීවත්වන්නේ නම්, ඔහු භෞතික ව බුදුරදුන්ගෙන් වසර දහස් ගණනක් දුරින්
සිටියත්, ධර්මාර්ථයෙන් උන්වහන්සේගේ සමීපයේ ම සිටියි.
මෙම සූත්රයෙන් අදටත් අපට උගන්වන අගනා පාඩම වන්නේ, වර්තමානයේ අප බොහෝ දෙනෙක් බුදුන්
දකින්නට, බුදුරදුන්ට සමීප වීමට සිතන්නේ වන්දනාවෙන් හෝ බාහිර භෞතික ව සිදු කරන්නා වූ
හෝ පුද පූජා ආදියෙන් ය. මේ සියල්ල අපට අවශ්ය වන්නේ එක්තරා මට්ටමකට ලෞකික කුසල්
දියුණුවට ආධාරකයක් වශයෙන් පමණි. එහෙත් තථාගත දහම ප්රගුණ කිරීමෙන් පසු අත්දැකීමෙන්
ම උන්වහන්සේ වෙතට අපට සමීප විය හැකි ය. එදාට බුදුහිමියන් මොනවගේ කෙනෙක් ද? යන්න
නිසැකව ම අත්විඳීය හැකි බව නො අනුමාන ය.
සංඝාඨික සූත්රයේ දැක්වෙන පරිදි බුදුරදුන්ට සමීප වීම යනු භෞතික ව උන්වහන්සේට සමීප
වීම නොවේ. ආධ්යාත්මික ව සමීපවීමයි. ආධ්යාත්මික සමීපවීම යනු දහම අත්දැකීමක් කර
ගැනීමයි. දැනට බුදුරජාණන් වහන්සේ පරිනිර්වාණයට පත් වී ඇත. උන්වහන්සේට භෞතික ව සමීප
විය නොහැකි ය. එහෙත් ආධ්යාත්මික ව උන්වහන්සේගේ ඇසුරට, සමීපයට, සෙවණට ගමන් කළ හැකි
ය. දහම අත්දැකීමක් කර ගැනීමෙන් එය තමාට ම මැනවින් සාක්ෂාත් කළ හැකි වේ.
එබැවින් බුදුරදුන් සමීප වන්නේ කාටද? යන ප්රශ්නයට මෙම සූත්රය දෙන පිළිතුර ඉතා
පැහැදිලි ය. ලෝභය, ද්වේෂය, මෝහය ක්ෂය කරමින්, බුදු දහම අනුව ජීවිතය හැඩගස්වා ගන්නා
පුද්ගලයා බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කාලයේ ජීවත් නො වූවත්, උන්වහන්සේගේ සැබෑ සන්නිධියෙහි
ජීවත් වන ශ්රාවකයෙකි.
|
