ශ්රී බුද්ධ වර්ෂ 2570 ක් වූ පොසොන් අමාවක පෝ දා 2026 ජූලි 14 අඟහරුවාදා
[UNICODE]
මුල් පිටුව | බොදු පුවත් | කතුවැකිය | බෞද්ධ දර්ශනය | විශේෂාංග | වෙහෙර විහාර | පෙර කලාප | දහම් අසපුව | දායකත්ව මුදල් | ඊ පුවත්පත |
ජූලි 13 සඳුදා අ.භා. 06.52න් අමාවක ලබා 14 අඟහරුවාදා අ.භා. 03.17න් ගෙවේ. 14 අඟහරුවාදා සිල්
අමාවක
ජූලි 14
පුර අටවක
ජූලි 21
පසළොස්වක
ජූලි 29
අව අටවක
අගෝස්තු 06
තිලොවට සරණ වූ අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේ දිනක් තම ශ්රාවකයන් අමතා මෙසේ වදාළ සේක. “පින්වත් මහණෙනි, එක ම පුද්ගලයකුගේ පහළ වීම වනාහි මහා ඇසක පහළ වීම ය. මහා ආලෝකයක පහළ වීම ය. මහා එළියක පහළ වීම ය. සය වැදෑරුම් අනුත්තරීය ධර්මයන්ගේ පහළ වීම ය. සිව්පිළිසිඹියා ධර්මයන්ගේ සාක්ෂාත් කිරීම ය. අනේක ධාතු අවබෝධ කිරීම ය. නා නා ධාතු අවබෝධ කිරීම ය. විද්යා විමුක්තිඵල සාක්ෂාත් කිරීම ය. එනම් ඒ තථාගත අරහත් සම්මා සම්බුදු රජාණන් වහන්සේගේ පහළ වීම ය.” ඒ තථාගත අරහත් සම්මා සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ මින් වසර 2650කට පෙර මේ මිනිස් ලොව පහළ වී වදාළ සේක. විමුක්ති සුව විඳිමින් නිග්රෝධ රුක් සෙවණේ වැඩ සිටි අප මුනිරජුන්ට ධර්ම දේශනා කිරීම අරබයා මෙබඳු සිතක් පහළ විය. ‘ගොඩක් මහන්සිවෙලයි මම මේ ධර්මය අවබෝධ කළේ. මේ ධර්මය අනුන්ට කීමෙන් ප්රයෝජනයක් වෙන එකක් නෑ. රාග, ද්වේෂවලින් පෙළෙන ජනතාව මේ ධර්මය අවබෝධ කරනවා කියන එක ලේසි දෙයක් නොවෙයි. මේ ධර්මය උඩුගම් බලා යන එකක්. ඉතා සියුම් එකක්. ගැඹුරු එකක්. දැකීමට දුෂ්කර එකක්. අවිද්යා අන්ධකාරයෙන් වැසුණු, රාගයෙන් ඇලුණු මේ සත්ත්වයෝ මේ ධර්මය අවබෝධ කරන්නේ නෑ’ කියලා. නමුත්, හිරු කිරණින් විකසිත වන කුසුම් අන් ආලෝකයකට විකසිත කළ නොහැකි ය. එය හිරුගේ ම කෘත්යයක් වන බැවිනි. ඒ වනවිට මනුලොව උපත ලබා ගෞතම බුදු සසුනේ දහම දකින්නට පින් පිරූ පුණ්යවන්තයන්ගේ ප්රඥා කුසුම් විකසිත කිරීමට අන් කවරකුටවත් නො හැකි ය. ඒ බුද්ධ කෘත්ය අප මුනිරජුන්ගේ ම වන නිසා ය. ඒ බව දුටු සහම්පතී බ්රහ්ම රාජයාණන් එදා භාග්යවතුන් වහන්සේ ඉදිරිපිට පහළ වී ආදරයෙන් වන්දනා කොට උතුම් බුද්ධ කෘත්යයට මෙසේ ආරාධනා කර සිටියේ ය.
මහින්දාගමනය සිංහල බෞද්ධ සංස්කෘතියේ ආරම්භය යි. මිහිඳු ආගමනයට පෙර බුදුරජාණන් වහන්සේ තෙවරක් ම ලංකාවට වැඩමවා තිබීම නිසා ලංකාවේ තැනින් තැන බෞද්ධයෝ ජීවත් වූහ. ඊටත් පෙර තපස්සු භල්ලුක වෙළෙඳ දෙබෑයන්ගේ සම්ප්රාප්තිය නිසා තිරියායේ කේශ ධාතූන් වහන්සේ නිදන් කළ ගිරිහඬු චෛත්ය ඉදිවී තිබුණි. බුදුරජාණන් වහන්සේ ලක්දිවට වැඩම කළ ස්ථාන වශයෙන් සඳහන් වන මහියංගණය, නාගදීපය, කැලණිය යන ස්ථානවලත් චෛත්ය ඉදිවී තිබුණි. සමිද්ධිසුමන ඇතුළු යක්ෂ ගෝත්රිකයන් බුදුන් සරණ ගිය නිසා ඔවුන්ගේ පවුල්වල බොහෝ දෙනෙක් බෞද්ධයෝ වූහ. චූලෝදර මහෝදර බුදුරජාණන් වහන්සේ් සරණ ගිය නිසා ඔවුන්ගේ පවුලේ අය ද බෞද්ධයෝ වූහ. මණිඅක්ඛිත නා රජතුමාගේ පවුලේ අය ද බෞද්ධයෝ වූහ. මේ නිසා මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ ලංකාවට වඩින විට ලංකාවේ තැනින් තැන බුදුදහම වැළඳ ගත් අය ජීවත් වූ බව මහා වංශයේ එන තොරතුරුවලින් පැහැදිලි වේ. එසේ වුවත් සිංහල බෞද්ධ සංස්කෘතියක් ඒ වන විටත් ලංකාවේ නිර්මාණය වී තිබුණේ නැත. ඒ සඳහා මූලික අඩිතාලම සකස් වූයේ මිහිඳු සංස්කෘතිය තුළින් ම ය. මිහිඳු මා හිමියන්ට දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා මුණ ගැසුණේ මිහින්තලාවේ දී ය. ඒ මොහොතේ රජතුමා සිටියේ දඩයක්කාරයකු විදියට ය. මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේගේ උපදේශනයෙන් පසු දුනු ඊතල බිම දැමූ රජතුමා තෙරුවන් සරණ ගියේ ය. මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ දෙවනපෑතිස් රජතුමා සමඟ දීර්ඝ සංවාදයක යෙදී ඔහු බුද්ධිමතකු බව තේරුම්ගෙන රජතුමාට මෙසේ අවවාද කළහ. “රජතුමනි, ඔබ මේ රටේ පාලකයා මිස අයිතිකරු නොවේ. රටවැසියන් මෙන් ම සියලු සතුන් ආරක්ෂා කිරීම ඔබේ පූර්ණ වගකීමයි. මේ පොළොවේ වාසය කරන සියලු ම තිරිසන් සතුන්ටත් නිදහසේ ජීවත්වීමට ඉඩ තිබිය යුතු ය. ආකාසේ පියාසර කරන කුරුල්ලන්ට හා සමනලයන්ටත් අනෙක් සෑම අපා, දෙපා, බහුපා, සිව්පා ආදී සතකුටමත් නිදහසේ සැරිසරන්නට නිදහස තිබිය යුතු ය. එය ඔබ විසින් තහවුරු කළ යුතු ය.”
ශ්රී ලංකාව වසර දෙදහස් පන්සියයකට අධික ලිඛිත ඉතිහාසයක් පුරා ස්වයංපෝෂිත සහ සදාචාරාත්මක සමාජයක් ලෙස අභිමානයෙන් නැඟී සිටීමට ප්රධානතම හේතුව වූයේ බුදු දහම පදනම් කරගත් අධ්යාපන රටාවයි. අතීතයේ පන්සල කේන්ද්ර කරගත් අධ්යාපන ක්රමය, නූතන යුගයේ දී ‘දහම් පාසල’ නමැති සංවිධානාත්මක ව්යූහය තුළට පරිවර්තනය විය. දහම් පාසල යනු හුදෙක් විෂය කරුණු උගන්වන තැනක් නොව, ලාංකේය දරුවාගේ ආධ්යාත්මික, ගුණධර්ම සහ සාමාජීය සදාචාරය හැඩගස්වන ප්රධානතම තෝතැන්නයි. මෙම ඛේදනීය තත්ත්වය එක රැයකින් නිර්මාණය වූවක් නොවේ. ඒ සඳහා වර්තමාන සමාජ, ආර්ථික සහ අධ්යාපනික රටාවේ පවතින විවිධ සාධක ඍජුව ම බලපා ඇත. අධ්යාපන රටාව සම්පූර්ණයෙන් ම විභාග කේන්ද්රීය වී ඇත. 5 ශ්රේණිය ශිෂ්යත්වය, අ.පො.ස. සාමාන්ය පෙළ සහ අ.පො.ස. උසස් පෙළ යන කඩඉම් ජය ගැනීම සඳහා දරුවන් මෙන් ම මවුපියන් ද දැඩි මානසික පීඩනයකට ලක්ව සිටිති. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස, ඉරිදා දිනය යනු නිවාඩු දිනයක් හෝ ආධ්යාත්මික දිනයක් නොව, අතිරේක පන්ති (ඊභඪබඪධද ඛ්තචඵඥඵ) සඳහා වෙන්වූ තවත් එක පීඩාකාරි දිනයක් බවට පත්ව ඇත. ස්මාර්ට් ජංගම දුරකතන, පරිගණක ක්රීඩා (ර්ණදතඪදඥ ට්චථඥඵ) සහ සමාජ මාධ්ය (ඉධජඪචත ර්ඥඤඪච) භාවිතය වර්තමාන ළමා පරපුර තුළ ඉහළ ගොස් ඇත. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස දරුවන් තුළ පවතින සාම්ප්රදායික, සන්සුන් සහ ආගමික නැඹුරුව ගිලිහී යමින් පවතී. ඉරිදා උදෑසන අවදි වී සිල්වත් ඇඳුමකින් සැරසී පන්සලට යෑමට වඩා, නිවෙසට වී දුරකතනය පරිහරණය කිරීමට සමහර දරුවන් වැඩි රුචිකත්වයක් දැක්වීම සහ මවුපියන් එය පාලනය කිරීමට අපොහොසත් වීම මෙයට හේතුවකි. සමහර දහම් පාසල්වල තවමත් අනුගමනය කරන්නේ පන්ති කාමරයට පමණක් සීමා වූ, දේශන ශෛලියේ පෞරාණික ඉගැන්වීම් ක්රමවේද ය. බුදු දහමේ පවතින ප්රායෝගික ජීවන දර්ශනය මනෝවිද්යාව සහ කළමනාකරණ සිද්ධාන්ත නූතන දරුවාට ගැළපෙන පරිදි සන්නිවේදනය කිරීමට සමහර ගුරු භවතුන් අපොහොසත් වීම නිසා දරුවන් තුළ දහම් අධ්යාපනය කෙරෙහි පවතින උනන්දුව අඩු වී ඇත.
ශ්රී ලංකා අමරපුර මහානිකායේ උපසම්පදා විනය කර්මය කළුතරදී
මහකරාවේ ඥානවිමලතිස්ස මහා නාහිමියන්ගේ 192 වැනි ගුණ සැමරුම
ඉතිරිය»
උසස් ම දානය
පේතවත්ථු පාලිය අසුරිනි: මළගිය ඥාතීන්ට පින් දිය යුතු ඇයි?
බුදු දහමෙහි ඉගැන්වෙන නිදහස් චින්තනය
නෙලුවේ සුමනවංස නාහිමි ආගමික ශාස්ත්රීය මෙහෙවර
සිත සොයන සතුට කොතැනද?...
උපසම්පදා ලබති
ඓතිහාසික උරුමයක මහිමය දීඝවාපිය
© 2000 - 2026 ලංකාවේ සීමාසහිත එක්සත් ප්රවෘත්ති පත්ර සමාගම සියළුම හිමිකම් ඇවිරිණි. අදහස් හා යෝජනා: [email protected]
අමාවක
පුර
අටවක
පසළොස්වක
අව
අටවක
