ශ්රී බුද්ධ වර්ෂ 2569 ක් වූ අධි වෙසක් පුර පසළොස්වක පෝ දා 2026 මැයි 01 සිකුරාදා
[UNICODE]
මුල් පිටුව | බොදු පුවත් | කතුවැකිය | බෞද්ධ දර්ශනය | විශේෂාංග | වෙහෙර විහාර | පෙර කලාප | දහම් අසපුව | දායකත්ව මුදල් | ඊ පුවත්පත |
සේයාරුව - ලේක්හවුස් ඡායාරූප අංශය
අප්රේල් 30 බ්රහපතින්දා අ.භා. 09.16න් පුර පසළොස්වක ලබා 01 සිකුරාදා අ.භා. 10.56න්. ගෙවේ. 01 සිකුරාදා සිල්
පසළොස්වක
මැයි 01
අව අටවක
මැයි 09
අමාවක
මැයි 16
පුර අටවක
මැයි 23
තණ පතක අග රැඳි පිනි බිඳුවක ආයුෂය තරමින්වත් ඇදහිය නොහැකි මේ ජීවිතයේ අවසන් හුස්ම පොද ඊළඟ තත්පරයේ ගිලිහී යා දැයි කාට නම් කිව හැකිද? ඒ සා අනියත ලොවක ධනයට, බලයට, නිලයට ලොබ බැඳ වෛරයේ, ද්වේෂයේ ගින්නෙන් අනුන් දවන්නට දරන තැත මොන තරම් අනර්ථ ද? ගඟේ පාව යන ඇත්කුණට ලොබ බැඳි කපුටා කුණු රසයෙහි ම ගිලී ඇත්කුණ සමඟ ම මහ සයුරට වැද වැනසී යන්නේ ය. කෙලෙස් ගින්නෙන් අන්ධ මිනිස් ලෝකයට සිදුව ඇත්තේ ද ඒ ව්යසනය ම ය. තමන් තුළ නොසොයන සතුට, සාමය අනුන්ගෙන් උදුරා ගන්නට ඔවුහු බොහෝ අනුවණකම් කරති. වෛරයෙන්, ද්වේෂයෙන් ආතුර ඒ වැනි මිනිසුන්ට දිය හැකි ප්රත්යක්ෂ ඖෂධය තථාගත බුදුපියාණන් වහන්සේගේ අමා ධර්මය යි. ඒ උත්තම දහම රැගෙන ලොවට සාමය ප්රාර්ථනා කරමින් වියට්නාම ජාතික පඤ්ඤාකර ස්වාමීන් වහන්සේ ප්රමුඛ භික්ෂූන් වහන්සේ අමෙරිකාවේ දී සාමයේ පා ගමනට එක්වූහ. ලොව ම අවධානය දිනූ ඒ සතිමත් පා ගමන ඇසූ දුටුවන්ගේ හදවත් තෙත් කළ අයුරු අපි දුටුවෙමු. සාමයේ පා ගමන දකින්නට මං මාවත් පුරා පෙළගැසුණු මිනිසුන්ගේ දෑසින් වැටුණු කඳුළු නිහඬව ම කීවේ තමන්ට ඇවැසි යුද්ධය නොව සාමය බවයි. මෙත් සිතිවිලි, සාමයේ සිසිලස අවැසි මිනිසුන්ට පමණක් නොව සතා සිවුපාවුන් ආතුළු ජීවී පරිසරයට ම බව උන්වහන්සේ සමඟ සාම පා ගමනට එක් වූ, සත්ව ලෝකයට නව අර්ථයක් දුන් ආලෝකා නම් සුනඛයා දුන් පාඩමයි. ලක් දනන් සිත් අමන්දානන්දයට ගෙන යමින් මීට දින කිහිපයකට පෙර පඤ්ඤාකර ස්වාමීන් වහන්සේ ප්රමුඛ භික්ෂූන් වහන්සේ ‘ඒහිපස්සිකෝ’ සාමයේ පා ගමන උදෙසා මෙරටට වැඩම කළහ.
ඒහිපස්සිකො යන්නෙහි තේරුම එන්න, මේ ධර්මය අසන්න, ඒ අනුව ක්රියා කර බලන්න යැයි අන්යයන්ට කීමට, අන්යයන් මෙහෙයවීමට, අන්යයන්ට බලකිරීමට වුව ද මේ ධර්මය සුදුසු ය යනු යි. තථාගතයන් වහන්සේ විසින් දේශිත සතර මාර්ග සතර ඵල නිර්වාණසංඛ්යාත නවලෝකෝත්තර ධර්මය උන්වහන්සේ විසින් දේශනය කළේ පළමු කොට තමන් වහන්සේගේ සන්තානයෙහි ඒ ධර්මයන් උපදවාගෙන හා ඥානයෙන් ප්රත්යක්ෂ කරගෙන ය. ඒ ධර්මයන් උපදවා ගත්, ප්රත්යක්ෂ කර ගත් බොහෝ බුද්ධ ශ්රාවකයෝ ද වූහ. එබැවින් ඒ නවලෝකෝත්තර ධර්මය ගැන සැක කළ යුත්තක් නැත. මේ සසුනට ඇවිත් පිළිවෙත් පුරා ඒ ධර්මයන් ලබා ගන්න යැයි සෙස්සන්ට කීමට බියවිය යුත්තක් නැත. ඒ නවලෝකෝත්තර ධර්මය ඒහිපස්සික ගුණයෙන් යුක්ත ය. යමක් ඇසීමෙන්, දැකීමෙන්, කිරීමෙන් ප්රයෝජනයක් නැත්නම්, නපුරක් හෝ වේ නම් ඒ දෙස ඇසීමෙහි, දැකීමෙහි, කිරීමෙහි සෙස්සන් යෙදවීම නුසුදුසු ය. යම් ධර්මයක් ඇසීමෙන්, කල්පනා කිරීමෙන් එයට අනුව ක්රියා කිරීමෙන් වන ප්රයෝජනයක් නැත්නම්, නපුරක් විය හැකි නම් ඒ ධර්මය ඇසීමෙහි, ඒ ධර්මය අනුව පිළිපැදීමෙහි අන්යයන් යෙදවීම නුසුදුසු ය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය යමකු පහන් සිතින් අසනවා නම් එයිනුදු ඔහුට යහපතක් වේ. ඇතැම්හු ඒ පිනෙන් ම මරණින් මතු දෙව්ලොව උපදිති. ඉතා ම පහත් දෙව්ලොව වූ චාතුර්මහාරාජිකයෙහි දෙවියන්ට අවුරුදු අනූ ලක්ෂයක් ආයු ඇත්තේ ය. ඔවුන්ට ආහාරපාන වස්ත්රාදී සියල්ල පින් බලයෙන් නිරායාසයෙන් ම ලැබේ. ඒවා ලැබීම සඳහා මිනිස් ලොව මෙන් වැඩ කළ යුතු බවක් දෙව්ලොව නැත. අසවල් දෙය නැත. අසවල් දෙය විනාශ වුණා ය. අසවල් අලාභය විය කියා තැවීමක් ඔවුන්ට නැත. ලෙඩ සෑදී දුක් විඳීමක්, ලෙඩට ප්රතිකාර ගැනීමට වෙහෙසීමක් ඔවුන්ට නැත. මිනිසුන්ගේ ශරීර මෙන් පරණ ව ඔවුන්ගේ ශරීර දිරා යාමක් නැත. ආයු කෙළවර වීමෙන් ඔවුන් මියගිය පසු මළසිරුරක් ද ඉතිරි නොවේ. එබැවින් මළසිරුර එසවීමක් ද නැත. බුදුරදුන්ගේ ධර්මය අනුව වැඩිදුරට පිළිපදින්නා වූ තැනැත්තාට රූපාවචර, අරූපාවචර, ධ්යාන ලබා ගත හැකි ය.
“උද්ධච්ච” නම් සිතේ ඇති නො සන්සුන්කම ය. මෙකල ව්යවහාරයෙහි “උද්ධච්ච” ශබ්දය අහංකාරකම සඳහා යෙදෙයි. එය වැරැදි ව්යවහාරයකි. තැන්පත් නොවූ සිත උද්ධච්ච සිත වශයෙන් බුද්ධ ධර්මයෙහි සඳහන් වෙයි. වික්ෂිප්ත බව නිසා එක් අරමුණක සිත තබා ගත නොහැකි වීම පුහුදුන් ගතියකි. මේ වික්ෂිප්ත බව දුරු කර ගත හැක්කේ භාවනාවෙහි යෙදීමෙනි. භාවනාවෙන් එක් අරමුණක සිත තැබීම පුහුණු කරයි. උද්ධච්චය සඳහා හේතු වන්නේ චිත්තයාගේ නොසන්සුන් බව යැයි පෙළෙහි දැක්වේ. සිත එක් අරමුණක තබා ගත නොහැකි වීම නිසා තමන් නොදැනුවත්ව ම නොයෙක් අරමුණු කරා දුවයි. එක් අරමුණක් ගැන සිතමින් සිටින අතර, තවත් අරමුණක් අපේ සිතෙහි ක්රියා කරන අවස්ථා අපට ම ඇතැම් විට තේරුම් ගන්නට හැකි ය. මේ දෙවදෑරුම් වැඩ කිරීම නිසා මෙකල ඇතැම්හු යටි හිත උඩ හිත යයි නම් දෙකක් සිතට ව්යවහාර කෙරෙති. අපට ඇත්තේ එක ම සිතකි. නමුත් මේ යටි හිත හා උඩු හිත යන ව්යවහාරය සම්මත වී ඇත්තේ ඉහත කී දෙවදෑරුම් වැඩ කිරීම මුල් කොට ගෙන මිස “හිත් දෙකක්” එක මිනිසකුට ඇති නිසා නොවේ. සාමාන්ය ව්යවහාරය අනුව අප “සිත” යන සාධාරණ නම භාවිත කරන නමුත් දැනට අප තුළ ක්රියාත්මක වන්නේ සිත නොව විඤ්ඤාණය යි. විඤ්ඤාණ, මනෝ, චිත්ත වශයෙන් සිත පිළිබඳ අවස්ථා තුනකි. චිත්තය, විඤ්ඤාණ හා මනෝ යන අවස්ථා දෙකට ම යටින් පිහිටා ඇති ශක්තියකි. එම චිත්ත ශක්තිය තුළ සබ්බචිත්ත සාධාරණ චෛතසික වශයෙන් අභිධර්මයෙහි සඳහන් ගති නිසා එය මනෝ තත්වයට පත් වේ. ඒ මනස පඤ්ච නීවරණ හා ඒ නීවරණ හා සම්බන්ධ අනුශය ධර්ම වටකොට ගැනීම නිසා විඤ්ඤාණය පහළ වේ. පිබිදී සිටින පුද්ගලයෙක් තුළ හැම මොහොතක ම පවතින්නේ විඤ්ඤාණය යි. නමුත් ඒ විඤ්ඤාණය එක් අරමුණකින් වෙනත් අරමුණකට මාරු වන විට මනෝ තත්වයට වැටෙයි. එසේ වැටීමෙන් පසු ඒ දෙවන අරමුණ අසුරු කොට නැවත විඤ්ඤාණ තත්වයට පත්වෙයි.
මහා කස්සප, මහා මොග්ගල්ලාන, මහාචුන්ද නමින් සුත්රාන්ත දේශනා තුනක් සිංහල බෞද්ධ සමාජයේ ව්යාප්ත ව පවතී. පිරුවානා පොතේ දෙවැනි බණවරෙහි ‘බොජ්ඣංග පරිත්ත’ වශයෙන් දැක්වෙන එම සූත්රාන්ත දේශනා පිරිත් පොතට, එනම් චතුභාණවාර පාලියට උපුටා ගෙන ඇත්තේ සූත්ර පිටකයට අයත් සංයුක්ත නිකායේ බොජ්ඣංග සංයුත්තයේ ගිලාන වර්ගයෙනි. එහි ගිලාන සුත්තං, දුතිය ගිලාන සුත්තං, තතිය ගිලාන සුත්තං ලෙස නම් කර ඇති එම සූත්ර තුන චතුභාණවාර පාලියට හෙවත් පිරිත් පොතට ගෙන ඇත්තේ පහත දැක්වෙන ආකාරයෙනි. සංයුක්ත නිකාය චතුභාණවාර පාලිය ගිලාන සුත්තං මහා කස්සපෙත්ථර බොජ්ඣංග පරිත්තං දුතිය ගිලාන සුත්තං මහා මොග්ගල්ලාන ෙත්ථර බොජ්ඣංග පරිත්තං තතිය ගිලාන සුත්තං මහා චුන්ද ෙත්ථර බොජ්ඣංග පරිත්තං සංයුක්ත නිකායේ සූත්රය නම්කර ඇත්තේ එය දේශනා කිරීමට හේතු වූ සිද්ධිය මුල්කර ගෙන ය. පිරිත් පොතේ නම්කර ඇත්තේ පුද්ගලයා මුල් කරගෙන ය. කෙසේ වුව ද මෙම සූත්ර දේශනාවලින් කියැවෙන්නේ රෝගාතුර ව, ආබාධිත ව දුකට පත් ව දැඩි සේ ගිලන් ව සිටින අවස්ථා තුනක දී ම සත්ත බොජ්ඣංගය රෝගියාට සිහිපත් කර දීමෙන් සුවපත් වූ අවස්ථා තුනක් ගැන ය. මෙහි රෝගීන් වශයෙන් මහරහත් නමක්, අගසව් නමක්, බුදුවරයෙක් මුණගැසෙති. ලොව ජීවත් වූ ඉහළම ගනයේ බුද්ධිමතුන් තිදෙන දැඩි රෝගී බවින් මිදුණේ සත්ත බොජ්ඣංග නාමික වශයෙන් තවකකු කියනු අසා සිටීමෙනි. එහි බොජ්ඣංග හත ප්රකාශ කරන්නේ “.............සම්බොජ්ඣංගො ඛො (මොග්ගල්ලාන) මයා සම්මදක්ඛාතෝ භාවිතො බහුලීකතෝ අභිඤ්ඤාය සම්බෝධාය නිබ්බාණාය සංවත්තති.” යන වැකියෙනි. මුලින් ඇති හිස්තැනට අනුපිළිවෙළින් සති, ධම්ම විචය, විරිය, පීති, පස්සද්ධි, සමාධි සහ උපේක්ඛා යන වචන යොදනු ලැබේ.
බලංගොඩ මහින්ද නාහිමිපාණෝ ප්රධාන සංඝනායක පදවි ලබති
අමෙරිකාවේ බුදු දහම ස්ථාපිත කිරීමට තවත් මං පෙතක්
විද්යාශාන්ති මහා පිරිවෙනේ සංස්කෘතික මංගල්යය
මහනායක ධුරයෙන් පිදුම් ලැබූ වල්පොල විමලඥාන නා හිමියෝ
කොබවක විමලධම්ම නාහිමියෝ උප ප්රධාන සංඝනායක ධුරයෙන් පිදුම් ලබති
කනංකේ විමලඤාණ මාහිමියන්ගේ තෙමස් පූර්ණ ගුණ සැමරේ
ආශිර්වාද පින්කමක්
කඩුගොඩ පුරාණ විහාරයේ ගුණ සමරු පින්කමක්
පෝදා පින්කම්
පිහිට පතයි
ඉතිරිය»
මම ය කියලා කෙනෙක් නැති කල මගේ කියනා කිසිදෙයක් වෙද?
උපාසක රත්නය
තම තම නැණ පමණ
බෞද්ධ භාවනාව ගැන වැරදි වැටහීම් එපා
දරුණු රෝග නසන මහඟු ඖෂධයක්...
හාත්පසින් ආරක්ෂාව සලසන ධර්ම විශේෂය
මහෝපාධ්යාය නිකපොත චන්දජෝති නාහිමියෝ උඩරට අමරපුර පාර්ශ්වයේ මහනායක ධුරයෙන් පිදුම් ලබති
අපේ සංස්කෘතිය බෞද්ධ සංස්කෘතිය යි බෞද්ධ සංස්කෘතියේ අනන්යතාව සම්බුදු දහමයි - ආචාර්ය බොරලැස්ගමුවේ පේමරතන හිමි
තමන් සොයන සතුට තිබෙන්නේ තමන් ළඟමයි
ගෞරව සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබූ ඉල්වානේ ශ්රී ආනන්ද නාහිමියෝ
පල්ලේවෙල ශ්රී විසුද්ධාජීව අනුනාහිමියෝ පැවිදි දිවියේ 70 වැනි වසර සමරති
මනරම් කඳුමුදුනක සුපසන් පුදබිම කොරතොට රාජමහා විහාරය
© 2000 - 2026 ලංකාවේ සීමාසහිත එක්සත් ප්රවෘත්ති පත්ර සමාගම සියළුම හිමිකම් ඇවිරිණි. අදහස් හා යෝජනා: [email protected]