කුඹල්වෙල මහමෙව්නාව
භාවනා අසපුවේ සත්බුදු සෑයේ
සම්බුද්ධ ප්‍රතිමා වහන්සේ

පොසොන් පුර අටවක

ජුනි 21 ඉරිදා අ.භා. 03.28න්
පුර අටවක ලබා 22 සඳුදා
අ.භා. 03.46න් ගෙවේ.
21 ඉරිදා සිල්

පොහෝ දින දර්ශනය

First Quarterපුර අටවක

ජුනි 21  

Full Moonපසළොස්වක

‍ජුනි 29

Second Quarterඅව අටවක

‍‍‍ජූලි 07 

Full Moonඅමාවක

ජූලි 14

සිත පිරිහෙන කෙලෙස්

සිත අපිරිසිදු කරන ධර්ම කාරණා පිළිබඳ බොහෝ දේශනාවල දී බුදුරජාණන් වහන්සේ අපට කියා දෙනවා. අංගුත්තර නිකාය 01 පොත් වහන්සේගේ දුක නිපාතයේ සඳහන් වනවා, ‘කෝධ වර්ගය’ යනුවෙන් කොටසක්. එහි අඩංගු වන, සිතේ අකුසල් යුගල බැගින් දේශනා කළ කාරණා කීපයක් ඉගෙන ගන්නයි අද අපි සූදානම් වෙන්නේ. බුදුරජාණන් වහන්සේ අපට පෙන්වා දෙනවා මේ අකුසල ධර්මයන් ඇසුරු කරමින් වාසය කරන කෙනා දුක සේ වාසය කරනවා කියලා. ඒ වගේ ම නිවන් මඟේ හික්මෙන ශ්‍රාවකයාගේ පිරිහීම පිණිස හේතු වෙනවා කියලා.ඒ වගේම මේ පෙන්වා දෙන ධර්මයන් ඇසුරු කිරීමෙන් මරණින් මතු නිරයේ උපදිනවා කියලත් පෙන්වා දෙනවා. ක්‍රෝධය කියන්නෙ මොකක්ද? කිපීම යි. යම් කෙනෙක් කිපෙන සිතින් වාසය කරනවා නම් ඔහු ක්‍රෝධ සම්පන්නයි. ක්‍රෝධය ගැන මෙසේ බුදුරජාණන් වහන්සේ එක්තරා දෙවි කෙනකුට කියා දෙනවා. ‘ක්‍රෝධය නසා දැමීමෙනුයි සනීපෙට නින්ද යන්නේ. ක්‍රෝධය නසා දැමීමෙනුයි ශෝක නො කරන්නේ. පින්වත් දේවිය, විස මුල් තියෙන (පළිගැනීම නම් වූ) මිහිරි අග ඇති, ක්‍රෝධය නැසීම ගැන ආර්යයන් වහන්සේ ප්‍රශංසා කරනවා. ඔය ක්‍රෝධය නසා දැමූ කෙනා ශෝක කරන්නේ නෑ.” උපනාහය කියන්නේ මොකක්ද? බද්ධ වෛරයයි. බලවත් ක්‍රෝධයකින් වෛරය දිගින් දිගට පවත්වන සිතක් අපට තිබෙනවා. බද්ධ වෛරය කල්ප ගණන් පවත්වා මහා විපතක් කර ගත් කෙනෙක්. දේවදත්ත කියන්නේ. දේවදත්ත විසින් බෝසතාණන් වහන්සේට ඒ ඒ භවයේ දී අප්‍රමාණ කරදර කළේ බද්ධ වෛරයෙන් නේ ද? සාමගාම සූත්‍රයේ දී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පෙන්වා දෙනවා “යම් මේ භික්ෂුවක් ක්‍රෝධයෙන් යුක්ත වෙයි ද? බද්ධ වෛරයෙන් යුක්ත වෙයි ද? ඔහු වාසය කරන්නේ ශාස්තෘන් වහන්සේ කෙරෙහි පවා අගෞරවයකින් යුක්තව හිතුවක්කාර ලෙසයි. ඒ වගේ ම ඔහු වාසය කරන්නේ ධර්මය කෙරෙහි පවා අගෞරවයකින් යුක්තව හිතුවක්කාර ලෙසයි. ඒ වගේ ම ඔහු වාසය කරන්නේ සංඝයා කෙරෙහි පවා අගෞරවයකින් යුක්තව හිතුවක්කාර ලෙසයි. ඔහු ශික්ෂාව සම්පූර්ණ කරන කෙනෙක් නො වෙයි. අන්න ඒ භික්ෂුව සංඝයා අතර වාද විවාද උපදවනවා’ කියන කාරණය.

නොපමා වූවෝ නිවන් සුව විඳීති

අප්පමාදරතො භික්ඛු - පමාදෙ භයදස්සිවා -සංයෝජනං අණුං ථුලං - ඩහං අග්ගි’ව ගච්ඡතී’ති. බුදුරජාණන් වහන්සේ සැවැත්නුවර දෙව්රම් වෙහෙරෙහි වැඩ වෙසෙන කාලයෙක්හි දී එක්තරා භික්‍ෂූන් වහන්සේ නමක් බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් රහත්වීම දක්වා කමටහන් (භාවනා) උගෙනැ, වනගත වී මහත් උනන්දුවෙන් බවුන් වැඩූ නමුත් බලාපොරොත්තුව සඵල කැරැගත නොහැක්කාහු “නැවතත් බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් කමටහන් උගනිමි”යි සිතා පිටත් වූහ. මෙසේ පෙරළා එත්මැ, වනයෙහි බුර බුරා නැඟ එන්නා වූ ලැව් ගින්නක් දුටුවාහු, තුරුලියෙන් තොර කඳු මුදුනකට නැඟ බලාගත්වනම සිටියාහු, ගස්කොළන් දවමින් පැතිර යන්නා වූ ලැව්ගින්න දැක “මේ ලැව්ගින්න කුඩා, මහත් ගස්කොළන්, පරඩලාදිය දවමින් පැතිර යන්නාක් මෙන් ආර්ය මාර්ග ඥාන නමැති ගින්නෙන් කුඩා වූ ද මහත් වූ ද සංයෝජනයන් දවමින් (වනසමින්) ඉදිරියට යා යුතු වන්නේයැයි සිතමින් සිටියෝ ය. මෙසේ හිතමින් හුන් ඒ භික්‍ෂූන් වහන්සේ කරුණා නිධාන වූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නුවණැසට පෙනී, උන්වහන්සේ අමතා “මහණ, ඔබ සිතූ සිතිවිල්ල ඉතා මැනවැ. සත්ත්වයන්ගේ සිත තුළ තිබෙන්නා වූ කුඩා, මහත් සංයෝජන (බැමි) මේ වනයෙහි තිබෙන කුඩා, මහත් තුරුලිය බඳු ය. ඒ නිසා ඒ සංයෝජන ආර්‍ය මාර්ග නමැති ගින්නෙන් දවා නැවත නූපදනා බවට පත්කළ යුතුයැයි පවසා ගාථාව දේශනා කළ සේක. නො පමාවෙහි ඇළුණු, පමාවෙහි බිය දක්නා සුළු, භික්‍ෂු තෙමේ ලොකු කුඩා බන්ධන නම් වූ දස සංයෝජනය ආර්‍ය මාර්ග නමැති ගින්නෙන් දවමින් නිවනට යන්නේ ලොකු කුඩා ගස්කොළන් පරඩලාදිය දවමින් යන ලැව්ගින්නක් මෙනි. මෙයින් ද බුදුරජාණන් වහන්සේ අප්‍රමාදයෙන් ක්‍රියා කරන්නා වූ භික්‍ෂූන් වහන්සේ ඒ අප්‍රමාදයෙන් උපදවා ගතයුතු වූ මාර්ග ඥාන නමැති ගින්නෙන් සත්ත්වයා සසර බැඳ තබන්නා වූ කෙලෙස් බැමි දවමින් නිවන් සැපත් වෙතැ යි දේශනා කළ සේක.

 

චුල්ලනාග තෙරුන්ගේ දානයේ මහිමය

මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේගේ ආගමනයත් සමඟ ලංකා ද්වීපය පුරා භික්ෂු ශාසනය පැතිරෙන්න පටන් ගත්තා. මේ හැම කටයුත්තකට ම උන්වහන්සේට උපකාර වුණේ එකල රාජ්‍ය කරපු දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා. සම්බුද්ධ ශාසනය හෙළදිව පිහිටුවීමට නම් හෙළදිව උපන් කෙනෙක් හෙළදිව දීම ධර්ම-විනය අධ්‍යයනය කරලා හෙළදිව දීම උපසම්පදා වෙන්න ඕන බව මහරජතුමාට දැන ගන්න ලැබුණා. මේ නිසා රජතුමා ථූපාරාම විහාරය ගොඩනැඟුවා. ථූපාරාම මහා දාගැබ වටා දෙමහල්, තෙමහල් වගේ ම සිවුමහල් ගොඩනැඟිලිත් ඉදිකළා. විහාරය වටා ප්‍රාකාර ඉදිකළා. වැලි මළු සකස් කළා. මෙහෙම විහාරය හරියට දිව්‍ය විමානයක් වගේ ලස්සන කළා. නිතර හේවිසි පූජා නාදවලින් සැරසුවා. සුවඳ මල්වලින් අලංකාර කළා. කලක් යන කොට විහාරයේ භික්ෂූන් වහන්සේ තුන්දහසක් බවට පත් වුණා. මේ හැම දෙනා වහන්සේ ම විහාරයේ පවත්වාගෙන ගිය අසිග්ගාහක නම් පිරිවෙනෙන් ධර්ම-විනය අධ්‍යයනය කළා. ඒ හැම දෙනාවහන්සේ ම කාල සටහනකට අනුව කටයුතු කරන්න පටන් ගත්තා. මේ සංඝයා අතර හිටියා ‘චූලනාග කියලා තෙර නමක්. උන්වහන්සේගේ පුරුද්දක් තමයි පිණ්ඩපාත ධුතංගයෙන් ජීවත්වීම. ඒ නිසා හැමදාම ථූපාරාම මහා විහාරයේ අනුරාධපුර නගරයේ චන්ද්‍රවංක වීථියට වැඩම කරලා පිණ්ඩපාතය ලබාගෙන ඇවිත් අනෙක් භික්ෂූන්ටත් දීලා වළඳනවා. වළඳා ඉවර වුණාම පාත්‍රය හොඳට සෝදලා, වතුර පිසදමලා සුදුසු ස්ථානයක තැන්පත් කරනවා. ඊට පස්සේ සවස් කාලයේ ටික වේලාවක් විවේක ගන්නවා. දවසක් මෙහෙම විවේක ගනිමින් වැඩ ඉන්න කොට තමන් වහන්සේගේ ආවාසය ඉදිරිපිටින් නිතර නිතර සතෙක් කෑගසන ශබ්දයක් ඇහෙන්න පටන් ගත්තා. ඉවසන් ඉඳලා ටික වේලාවකින් දොර ඇරගෙන ඇවිත් බලන කොට දැක්කා බැල්ලක්. බොහෝම කුසගින්නෙන් වෙවුල වෙවුලා තමන් ඉදිරියේ ඉන්නවා. ඇය දරුවන් වැදූ මවක් බවත්, ඇයට කිසිම කෙනෙක් කෑම ටිකක් දී නැති බවත්, කුසගින්නෙන් පීඩා විඳින බවත් දැන ගත්තා.

බුදුසරණ Youtube
බොදු පුවත්

ඉතිරිය»

බෞද්ධ දර්ශනය

ඉතිරිය»

විශේෂාංග

ඉතිරිය»

වෙහෙර විහාර

ඉතිරිය»

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

මුල් පිටුව | බොදු පුවත් | කතුවැකිය | බෞද්ධ දර්ශනය | විශේෂාංග | වෙහෙර විහාර | පෙර කලාප | දහම් අසපුව | දායකත්ව මුදල් | ඊ පුවත්පත |

 

© 2000 - 2026 ලංකාවේ සීමාසහිත එක්සත් ප‍්‍රවෘත්ති පත්‍ර සමාගම
සියළුම හිමිකම් ඇවිරිණි.

අදහස් හා යෝජනා: [email protected]