ශ්රී බුද්ධ වර්ෂ 2569 ක් වූ දුරුතු පුර පසළොස්වක පෝ දා 2026 ජනවාරි 03 සෙනසුරාදා
[UNICODE]
මුල් පිටුව | බොදු පුවත් | කතුවැකිය | බෞද්ධ දර්ශනය | විශේෂාංග | වෙහෙර විහාර | පෙර කලාප | දහම් අසපුව | දායකත්ව මුදල් | ඊ පුවත්පත |
සෝලියස් මෙන්ඩිස් සිතුවමකිනි
ජනවාරි 02 සිකුරාදා අ.භා. 06.56න් පුර පසළොස්වක ලබා 03 සෙනසුරාදා අ.භා. 03.37න් ගෙවේ. 03 සෙනසුරාදා සිල්.
පසළොස්වක
ජනවාරි 03
අව අටවක
ජනවාරි 10
අමාවක
ජනවාරි 18
පුර අටවක
ජනවාරි 26
ලේඛන කලා ඉතිහාසයේ පුස්කොළ ලේඛන සම්ප්රදායට හිමි වන්නේ අභිමානවත් බවකි. පුස්කොළ පොත් එකතුවක හිමිකාරීත්වය මහත් ආඩම්බරයක් ව සලකන්නේ ඈත අතීතයේ බහුශ්රැත, විදග්ධ පඬිවරුන් විසින් තබන ලද මහාර්ඝ දැනුම් සම්භාරයකින් යුත් සටහන්වලින් එම ලේඛන සුපෝෂිත වීම නිසා ය. විද්වතුන් පවසන්නේ පුස්කොළ පොත් දේශීය දැනුම් කෝෂ්ඨාගාරයක් බඳු වන බව ය. සම්බුද්ධ දේශිතය, සිංහල, පාලි ආදි භාෂා, සාහිත්ය, සිංහල වෙදකම, ජ්යෝතිෂ්යය, කාලීන ආර්ථික සාමාජයීය හා දේශපාලනික තොරතුරු සේ ම විද්යාව තාක්ෂණය ආදි තොරතුරුවලින් සමන්විත මහාර්ඝ දැනුම් සම්භාරයක් පුස්කොළ ලේඛන සම්ප්රදාය ඔස්සේ අපේ මුතුන්මිත්තන් අපට දායාද කර දී ඇත. එහෙත් විවිධ පාරිසරික තත්ත්ව හමුවේ මේවා ඉතා දීර්ඝ කාලයක්, එනම් සියවස් ගණනාවක් අනාගතයට සුරැකීම අසීරු ය. විවිධ කෘමි උවදුරුවලට බඳුන් වීම ද සිදුවේ. මේ වටිනාකම් අනාගතයට රැක ගන්නට නම් නිසි ක්රමවේදයක අවශ්යතා දැඩි ය. නැතහොත් සිදුවන්නේ කාලයාගේ ඇවෑමෙන් මිල කළ නොහැකි දැනුම් සම්භාරයක් රටට, ජාතියට අහිමි වී යෑම ය. අපගේ මුතුන් මිත්තන්ගෙන් උරුම වූ මේ අසහාය දායාදය රැක ගැනීම, අනාගත පරපුරට දායාද කරදීම වත්මනෙහි වගකීමක් සේ ම මාහැඟි යුතුකමක් ද වන්නේ එහෙයිනි. මේ මහාර්ඝ කර්තව්යයට දායක වනු පිණිස ලංකාවේ විවිධ ප්රදේශයන්හි විහාරස්ථාන ආශි්රත ව ඇති පැරැණි පුස්කොළ පොත් සංරක්ෂණය කිරීමේ විශේෂ ව්යාපෘතියක් ජාතික පුස්තකාල හා ප්රලේඛන සේවා මණ්ඩලයේ අධීක්ෂණයෙන් හා බෞද්ධාලෝක පදනමේ මූල්ය අනුග්රහයෙන් සිදු කෙරෙන බව බෞද්ධාලෝක පදනමේ සභාපති ජගත් සුමතිපාල මහතා බුදුසරණට පැවසීය.
“මහණෙනි, එය යම් සේ ද?. පුරුෂයකුට හුලකින් විදිනවා. ඒ සමීපයට ම දෙවැනි හුලකිනුත් විදිනවා. එසේ වූ කල මහණෙනි, ඒ පුරුෂයා හුල් දෙකකින් ම යි වේදනා විඳීන්නේ.” ස්වභාවික විපතක් හේතුවෙන් අප රට මහා ව්යසනයකට ලක් විය. ගංවතුර, නාය යෑම හේතුවෙන් මිනිසුන්, සතා සිව්පාවුන්, ගෙවල් දොරවල්, යාන වාහන භව භෝග සම්පත් විනාශ විණි. මෙය වැදුන උලකි. අනෙක් උල වන්නේ ‘අනේ අපොයි මා ජීවිතය පුරාවට රැස් කළ සබ්බ සකල මනාව සියලු දේ විනාශ වුණා නේ ’ද යන පසුතැවිල්ලයි. බොහෝ ඇසූපිරූ තැන් නැති අශ්රැතවත් පෘථග්ජනයෝ දුක් වේදනාවක් ඇති වූ කල හඬති, ක්ලාන්ත වෙති, වැළපෙති, පපුවට අතින් ගසා ගනිති. සිහි කල්පනා නැති කර ගනිති. ඔවුහු කායික වශයෙන් හා මානසික වශයෙන් වේදනා දෙකක් විඳිති. ඔවුහු පසුතැවීම නිසා සිත දූෂ්ය කර ගනිති. සිත තුළ වෛරය ඇති කර ගනිති. වෛරය නිසා රාගාදි වූ කෙලෙස් උපදවා විවිධ වැරැදි කරති. ඔවුහු හට ගැනීම නොදකිති. නැතිවීම නොදකිති. ආස්වාදය, ආදීනවය, නිස්සරණය නොදකිති. අවබෝධ කර නොගනිති. පළමු උලෙහි වේදනාවෙන් වේදනාවට ලක් වූ පුද්ගලයා තවත් උලක් වැදීමෙන් තවත් වේදනාවට ලක් වෙයි. බොහෝ ඇසූ පිරූ තැන් ඇති සත්පුරුෂයෝ එසේ නොවෙති. ආපදාවක දී ඥාති ව්යසනය, භෝග ව්යසනය,රෝග හට ගැනීම, සීල ව්යසනය, දිට්ඨි ව්යසනය සිදුවන බව අංගුත්තර නිකායෙහි දී බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරති. ඤාති ව්යසනය, භෝග ව්යසනය, රෝග ව්යසනය යන මේ විනාශයන්ට වඩා සීල හා දිට්ඨි ව්යසනය භයානක විනාශයන් බව දක්වයි. විනාශය හමුවේ සිත සකස් කර ගෙන නැඟී සිටින අයුරු බුදු දහම හොඳින් දක්වයි. උට්ඨානවතෝ සතිමතෝ - සුචිකම්මස්ස නිසම්මකාරිනො - සඤ්ඤතස්සච ධම්ම ජීවිනෝ - අප්පමත්තස්ස යසෝභි වඩ්ඪති. උත්සාහවන්ත වීම, සතිමත් බව, යහපත් කටයුතුවල නිරත වීම, විමසා බලා කටයුතු කිරීම, ඉන්ද්රිය සංවරය, ධාර්මික ව ජීවත් වීම, නොපමා බව කෙනකුගේ ජීවිතය තුළ ගොඩනඟා ගැනීම මෙහි දී ඉතා වැදගත් ය. විනාශ වූ දේ පිළිබඳ සිත සිතා කනගාටුවීම බුදු දහම අනුමත නොකරයි.
සිරිපා වඳින්නට පළමු වරට යන්නෝ කිරිකෝඩු ය. බැලූ බැල්මට ඉතා සුළු පිරිසකට රැස් විය හැකි කුඩා මළුවේ ඉඩ ප්රමාණය කො තරම් ජනතාව රැස් වුව ද පිරී ඉතිරී නො යන බවටත්, තදබදයක් ඇති නො වන බවටත් විශ්වාසයක් ඇත. කොපමණ බර වූවත් බඩු බාහිරාදිය ගෙන යන ඔලගුව හැඳින්වෙන්නේ “සැහැල්ලුවේ” යන ප්රතිවිරුද්ධ තේරුමක් ඇති වචනයකිනි. ‘යනවා, එනවා’ වෙනුවට ‘කරුණා කරනවා’ යන වචන භාවිත කරන නිසාදෝ කොතරම් දරදඬු සිතක වුව ද ගලා යන ගඟුලක් සේ කරුණාව, මෛත්රිය පිරී ඉතිරී යයි. සිරිපා ගමනේ දී සීත ගඟුල ද වැදගත් ස්ථානයකි. බැතිමතුන් සිසිල් දිය නා සුදු පිරුවට හැඳ පේවෙන්නේ මෙහි දී ය. අසීමිත සිසිලස දනවන ගඟුලැල්ල, කායික විඩා නිවන අමා වතුරක් මෙනි. තවත් ස්ථානයකි, ඉඳිකටුපාන. බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙම ස්ථානයේ වැඩ සිටිමින් බුදු සිවුර මැසූවේ යැයි විශ්වාසයක් පවතී. ඒ අවස්ථාවේ මාරයා සුවිශාල වර්ෂාවක් වැස්ස වුව ද, මහා බුද්ධ තේජසින් උන්වහන්සේ වැඩ සිටි ස්ථානයට වැසි දිය බිඳකුදු නො වැටුණි. මේ පුවත සිහි කර ඉදිකටුවක් අමුණා නූල් ඇද යාම විශේෂයෙන් සිදු කළ යුත්තේ කිරිකෝඩු බව කියැවේ. භගවා ලෙන ගැන පුරාවෘත්ත රාශියකි. දිවාගුහාව ලෙස ද මෙයට ව්යවහාර වේ. සිරීපාදයට වැඩි ගමනේ දී බුදුරජාණන් වහන්සේ දහවල් කල වැඩ සිටි තැන මෙය යැයි විශ්වාස කෙරේ. නිශ්ශංකමල්ල රජතුමා සිරිපා වැඳ එන අතරතුර මෙම ස්ථානයේ රැඳී සිටි බවට ද මතයකි. මේ රජතුමා විසින් කළ ශිලා ලේඛනයක් වර්තමානයේ භගවා ලෙන යැයි විශ්වාස කරන ස්ථානයේ පිහිටා ඇත. එතුමා සිරිපා වන්දනාවේ ගිය අයුරු දැක්වෙන සෙල් ලිපි අටක් ද එහි ඇත. ශ්රී පාද වන්දනාවේ එන බැතිමතුන්ට හමුවන තවත් ස්ථානයකි හැරමිටිපාන. මේ ස්ථානයේ දී බුදුරජාණන් වහන්සේ හැරමිටියක් වාරු කර ගෙන වැඩම කළ බවට පිළිගැනීමක් ද ඇත. උපද්රවයක් නැති ව ශ්රී පාදස්ථානය වන්දනා කර ගැනීම සඳහා හැරමිටියක් බාර වීම අරමුණු කර ගෙන දෙවියන්ට බාරයක් වීම මෙහි දී කෙරේ.
“සන්තුස්සකෝ ච සුභරෝ ච - අප්පකිච්චෝ ච සල්ලහුකවුත්ති - සන්තින්ද්රියෝ ච නිපකෝ ච - අප්පගබ්භෝ කුලේසු අනනුගිද්ධෝ” මෙම ගාථාවේ අදහස මෙසේ සලකා ගත යුතු ය. කරණීයමෙත්ත සූත්රය කමටහනක් ලෙස ගෙන භාවනා කරන අයගේ සිත් සැකසෙන විට ඔවුහු ලද දෙයින් සතුටු වන්නෝ වෙති. පහසුවෙන් පෝෂණය කළ හැක්කෝ වෙති. වැඩි වැඩ නැති, කාර්ය බහුල නොවූ විවේක ඇත්තෝ වෙති. සැහැල්ලුවෙන් දිවි පවත්වන්නෝ වෙති. ඇස, කන ආදි ඉන්ද්රියයන් ශාන්ත වූ දැමුණු අය වෙති. ස්ථානෝචිත ප්රඥාවෙන් යුක්ත වූවෝ වෙති. කුලයන්හි නොඇලුණෝ වෙති. මේ ලක්ෂණ සියල්ල මෙලොව යහපත පිණිස හේතු වෙයි. මෙලොව යහපත් වන්නේ නම් පරලොව යහපත ගැන අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත. බුදුදහම පුද්ගලයාගේ හා සමාජයේ සතුට අගය කළ දහමකි. කොතරම් ධනයක්, වස්තු කන්දරාවක් තිබුණත් ඔහුට සතුට නැති නම් ඒ ධනයෙන් පලක් නැත. බුදුහිමියන් පරම ධනය ලෙස දක්වා ඇත්තේ සතුටයි. ධම්මපදයේ සුඛ වර්ගයේ “සන්තුට්ඨි පරමං ධනං” යනුවෙන් දැක්වන්නේ එයයි- ලොව මහා ධන කුවේරයන් ඒ සියල්ල හැර පැවිදි දිවියට එළඹ ප්රකාශ කර ඇත්තේ සිය ජීවිතයේ කිසිදු දුකක් විඳ නැති බවත්, එහෙත් සතුටක් නැති නිසා පැවිදි වූ බවත් ය. මේ සතුට ඉබේ ලැබෙන්නක් හෝ කිසිවකුට ලබා දිය හැක්කක් හෝ නො වේ. එය තම තම නැණ පමණින් කටයුතු කිරීමෙන් හා ආකල්පමය පරිවර්තනයකින් ලබා ගත යුත්තකි. කරණීයමෙත්ත සූත්රයේ ‘සන්තුස්සකෝ’ යන්නෙන් ලද දෙයින් සතුටු වීම අගය කර ඇත. ලෙහෙසියෙන්, පහසුවෙන් අඩු වියදමකින් අඩු වෙහෙසකින් අඩු කැපවීමකින් හා අඩු කැපකිරීමකින් පෝෂණය කළ හැකි ස්වභාවය ‘සුභරතාව’ යි දෘෂ්ටීන් ප්රදර්ශනයට හෝ අමතර අවශ්යතා සම්පූර්ණ කර ගැනීමට හෝ නොගොස් මූලික අවශ්යතා පමණක් ඉටු කර ගැනීමට ප්රත්ය පරිභෝජනයට හුරු පුරුදු වන්නෙක් මහා පරිත්යාගයක් කළ අයෙක් ද, විශාල දෙයක් අත්හැරි අයෙක් ද වෙයි. එවිට ඔහු මූලික අත්යවශ්ය දේ හැර අමතර ඕනෑකම් හා ආශාවන් ඉවත දමයි.‘අප්පකිච්චෝ’ යනු අල්ප, ස්වල්ප කෘත්ය ඇති බවයි. වැඩි වැඩ නැති අවශ්ය ම වැඩ කරන්නකු බවයි.
කුලියාපිටිය ඇස්සැද්දුම දුරුතු මහා පෙරහර ජනවාරි 30 දා: ලෝ සතට සෙත සදන දුරුතු පෙරහර අසිරි
ශ්රී ජිනරතන නාහිමි අනුස්මරණ ප්රජා සත්කාර වැඩසටහන්
පිහිට පතයි
පෝදා පින්කම්
බුදුසරණ පැන විසඳුම්
ඉතිරිය»
පුහුදුන් සිතක නොනවතින දුක
සතුට රකින සතිමත් සිත
ජීවිතයට භාවනාව - 01: භාවනාව ගැන දුර්මත එපා
අචින්තිතම්පි භවති චින්තිතම්පි විනස්සති
බුදුරදුන් දෙසූ ලෙස වැරැදි දකින හැටි
සදාතනික ප්රතිඥාව
නොසන්සුන් සිතට කරදර පීඩා වැඩියි - බුත්තල ඤාණාධාර හිමි
අදියර තුනකින් ජීවිතය ජය ගමු
අල්ප ආස්වාදයේ මුළාව
ධර්මයේ අර්ථ දැන...
දරුවාට හය හතර කියා දෙන්න
නුවණින් විමසීම පුරුද්දක් කර ගන්න
භික්ෂූත්වය ඔපවත් කළ පිරිවෙන් අධ්යාපනය
පුරපෑලවිය සඳ - 26 කොටස
මේ මොහොත මැනවින් අවබෝධ කරගත් මහ ඇදුරු හේනේපොල ගුණරතන මහ නාහිමි
රාහුල මාතා - 04
සියවස සපුරන ජාතික ගුවන්විදුලියේ සදහම් මෙහෙවර
වඳිම් මියුගුණ සෑ රදුන්
වඳිමු බුදු හිමි
අභය දානය
සම්බුදු සිරිපා පහසින් මහියංගණය ඒකාලෝක වූ වගයි
© 2000 - 2026 ලංකාවේ සීමාසහිත එක්සත් ප්රවෘත්ති පත්ර සමාගම සියළුම හිමිකම් ඇවිරිණි. අදහස් හා යෝජනා: [email protected]
පසළොස්වක
අව
අටවක
අමාවක
පුර
අටවක
